GNU is een in 1984 door Richard Stallman gelanceerd project met als
doel een volledig vrij besturingssysteem voor computers te maken. GNU
wordt uitgesproken als [guh-NOE] (terwijl het Engelse woord gnu wordt
uitgesproken als [noe]). GNU is nauw verbonden met de Free Software
Foundation (FSF), die dit als het centrale project beschouwt van de
beweging voor vrije software. Ook een substantiële hoeveelheid
applicatiesoftware wordt door de FSF onder de GNU-vlag verspreid.

(Onderdelen van) het GNU-besturingssysteem worden tegenwoordig
vooral gebruikt in het besturingssysteem dat doorgaans Linux genoemd
wordt, en waarnaar de FSF verwijst als GNU/Linux.

Geschiedenis

Uit frustratie over de licentievoorwaarden van de software die hij
voor zijn beroep gebruikte, zegde Richard Stallman in 1984 zijn baan
bij het MIT op om zich volledig te storten op het ontwikkelen van vrije
software, te beginnen met een besturingssysteem, GNU. Om technische
redenen koos hij ervoor om van GNU een uitgebreide, gecorrigeerde
variant te maken van Unix, destijds een alomtegenwoordig
besturingssysteem in academia. De naam is dan ook een recursief
acroniem voor 'GNU's Not Unix' (GNU is Unix niet). Vooral de modulaire
opbouw van Unix was een belangrijke motivatie om van dit systeem uit te
gaan: Unix kon onderdeel voor onderdeel vervangen worden door vrije
componenten met dezelfde functionaliteit. GNU-componenten werden en
worden als losse pakketten aangeboden. Vooral de GNU-ontwikkelsoftware,
en met name de GNU C Compiler, werden al snel populair.

GNU en Linux

Het was oorspronkelijk de bedoeling van het GNU-project om een eigen
alternatief voor de Unix kernel te ontwikkelen, de zogenaamde Hurd.
Door de snellere ontwikkeling van de Linux-kernel - het is tot op heden
nog altijd wachten op een eerste officiële versie 1.0 van de Hurd -
worden GNU programma's nu vaak samen met de Linuxkernel gebruikt.

"Varianten van het GNU-besturingssysteem, die de Linux-kernel
gebruiken, zijn nu wijd verbreid; hoewel deze systemen vaak worden
aangeduid als "Linux" zouden ze beter kunnen worden aangeduid als
"GNU/Linux"-systemen." - de Free Software Foundation

Licentievoorwaarden

De hoofdmoot van GNU wordt verspreid onder de bepalingen van de GNU
General Public License (GPL). De licentie houdt een ongelimiteerd
gebruiksrecht in voor alle toepassingen, alsmede het recht om
GNU-software naar eigen inzicht aan te passen en, al dan niet in
aangepaste vorm en al dan niet tegen vergoeding, te verspreiden. Bij
verspreiding moet de software in ieder geval in de vorm van broncode
beschikbaar gesteld worden en vergunt de verspreider de ontvanger
dezelfde rechten.